|
|
عوامل موثربركيفيتجوجه يكروزهوعملكردجوجه گــوشتي
از: خانم دكتراكرم فرزام
بخش اول
از آنجايي كه كيفيت جوجه يكروزهدر عملكرد گــله گــوشتي بسيار موثرميباشد; لذا به ذكر خصوصيات جوجهيكروزه با كيفيت بالا ميپردازيم.
جوجه يكروزه با كيفيت بالا بايستيداراي خصوصيات زير باشد:
ـ از نظر وزني يكنواخت و يكدستباشد.
ـ رنگــ خوبي داشته باشد.
ـ به اندازه; آب از دست داده باشد.
ـ ناف به خوبي بسته شده باشد.
ـ بدون نقائص فيزيكي و عفونت باشد.
ـ هشيار; چابك و فعال باشد.
اهميت كيفيت جوجه يكروزه بهدلائل زير ميباشد:
ـ جوجه باكيفيت بالا داراي عملكردبهتري خواهد بود.
ـ جوجه باكيفيت بالا درصد تلفات وحذفي كمتري در هفته اول خواهدداشت.
ـ جوجه باكيفيت بالا فعالتر خواهد بود.
ـ جوجه باكيفيت بالا تغييرات شرايطمحيطي را بهتر تحمل ميكند.
ـ جوجه باكيفيت بالا واكنش كمترينسبت به واكسيناسيون نشان خواهد داد.
ـ جوجه باكيفيت بالا حذفي كمتري درطول دوره پرورش خواهد داشت.
فاكتورهاي موثر در كيفيتجوجه يكروزه عبارتند از:
شرايط اقليمي، مديريت گــلههايمادر، جوجهكشي و گــلههاي گــوشتي.نتيجتاكيفيت نامطلوب جوجه ممكناست مربوط به اشكال در:
گــلههاي مادر، جوجهكشي، گــلههايگــوشتيوكنترلكيفيتجوجهيكروزهباشد.
مديريت جمعآوري، دستكاري،جابجايي و نگــهداري تخم مرغجوجهكشي در كيفيت جوجه يكروزهموثر ميباشد.
تخم مرغهاي سفيد، تركدار، برسكشيده شده و مرطوب باعث انتقالآلودگــي سطح پوسته به داخل و انفجارداخل ماشين و آلودگــي ساير تخم مرغهاشده و جوجههاي توليدي نيز از كيفيتمناسب برخوردار نخواهند بود و بستهبه ميزان آلودگــي طي روزهاي اوليه تلفشده و باعث انتقال عوامل بيماريزا ازطريق افقي به ساير طيور گــله ميگــردند.
بنابر اين جمعآوري مرتب تخممرغهاي جوجهكشي، سه تا پنج نوبتهر روز بسته به فصل و ضدعفوني تخممرغهاي جمعآوري شده، حداكثر يكساعت پس از جمعآوري، به روشصحيح از ميزان توليد تخم مرغهايروي بستر و كثيف كاسته و در ارتقاءكيفيت جوجه موثر ميباشد.
همچنين جابجايي و حملونقل تخممرغ جوجهكشي از فارم به جوجهكشيدر شرايط مناسب از ايجاد شكستگــي وتركهاي موئي در تخم مرغ پيشگــيريمينمايد. تخم مرغهاي داراي تركموئي به آساني قابل تشخيص نبوده وفقط در شرايط كندلينگــ قابل تشخيصميباشند. خواباندن چنين تخممرغهايي در ماشين جوجهكشي باعثانتقال سريع عوامل ميكروبي به داخل وانفجار در ماشين و عواقب بعدي ناشياز آن ميگــردد.
ـ نگــهداري تخم مرغ بسته به طولزمان نگــهداري در شرايط مناسب از نظرحرارت، رطوبت، تهويه و همچنيننگــهداري تخم مرغ قبل از خواباندن بهمدت كافي در اطاق ستر در شرايطمناسب از نظر حرارت، رطوبت، تهويهباعث توليد جوجههاي يكنواخت ويكدست ميشود.
ـ سن گــله مادر نيز در كيفيت جوجهموثر است. جوجههاي به دست آمده ازگــلههاي مادر جوان، كوچكتر وضعيفتر بوده و مستعد دهيدراته شدن(از دست دادن آب بدن) ميباشند،پرورش جوجه ريز احتياج به مديريت ورسيدگــي بيشتري دارد، ضمن توجهبيشتر به شرايط نگــهداري جوجهها درجوجهكشي و همچنين انتقال به فارم،زمان رسيدن جوجهها به آب و دانهرچه كوتاهتر باشد بهتر است. بنابراينبايد از ارسال جوجههاي ريز بهفارمهايي كه داراي بعد مسافت زيادي باجوجهكشي هستند خودداري شود، دراين صورت از دهيدراته شدن و نتيجتا افزايش تعداد حذفي جلوگــيري شده(پتانسيل منفي) و به پتانسيل مثبت آنهاكه بالا بودن ميزان سرزندگــي آنها و رشدسريعتر آنها است، دست مييابيم.
ـ گــلههاي مادر پير تخم مرغهاي باپوسته نازكتري توليد مينمايند كه ازطرفي در نگــهداري آنها در سردخانه ودر ستر از نظر حرارت و رطوبت بايستيدقت بيشتري به عمل آيد تا به ميزانبيش از حد معمول آب از دست ندهند،همچنين بايد نسبت به ضدعفوني هرچهسريعتر آنها در فارم اقدام شود، زيرا كهنفوذ عوامل بيماريزا به دليل نازكيپوسته به ميزان بيشتر و در مدتكوتاهتري در آنها صورت ميگــيرد،نتيجتاگــلههاي مادر پير توليد جوجههايدرشتتري مينمايند كه استعداد ابتلاءبه عفونت در آنها بيشتر ميباشد.
ـ ابتلاء گــلههاي مادر به بيماريهايويروسي، ميكروبي و مايكوپلاسماييدركيفيتجوجهيكروزهتاثيرگــذارميباشد.
ـ اصولا هر نوع استرسي كه به گــله واردشود از آن جمله ابتلاء به بيماريهايعفوني (با انتقال عمودي و يا بدونانتقال عمودي) باعث افزايش Shedding(ريزش) عوامل ميكروبي مهار شده،نظير كليباسيل و سالمونلا در گــله مادر وانتقال آنها به جوجه يكروزه گــشته ونهايتادر طول دوران درگــيري گــله باعوامل استرسزا كيفيت جوجه يكروزهافت نموده و ميزان تلفات اوليه و تعدادجوجههاي حذفي افزايش مييابد.ميزان تلفات اوليه و حذفيها در گــلهگــوشتي بستگــي به چگــونگــي برخورد باگــله دارد، قرار گــرفتن جوجه يكروزه درشرايط محيطي نامناسب كه يكي ازعوامل استرسزا ميباشد، باعث تكثيرعوامل ميكروبي گــشته كه از طرفي باعثمرگــ جوجههاي آلوده شده و از طرفيديگــر باعث انتقال عوامل ميكروبي بهطيور سالم گــله ميگــردد و نهايتاباعثافزايش تلفات و حذف در هفته اول و درصورت عدم بهبود شرايط، افتعملكرد گــله را به دنبال خواهد داشت.
ـ ويروسهايي كه بهطور عمودي ازگــله مادر به جوجه منتقل ميشوندعبارتند از:
ويروس كمخوني عفوني جوجه وCAA، ويروس آنسفالوميليت AE،MLVويروس رئو . REO ويروسلكوزمييلوييد
1ـ ويروس CAAكم خونيعفوني:
جنين را نميكشد و در صورتآلودگــي گــله مادر، ويروس به جوجهمنتقل شده جوجهها پس از خارج شدناز تخم در عرض چند روز در اثر كمخوني از بين ميروند. ژوليدگــي پرها،رنگــ پريدگــي ساق پا و خونريزيهايزير جلدي از مشخصههاي اين بيمارياست. اين بيماري مخصوص جوجههايجوان ميباشد.
در صورتي كه گــلههاي مادر فاقدآنتيبادي باشند، جوجههاينتاج آنهاحساس بوده و در صورتي كه درروزهاي اول زندگــي در محيط آلوده باويروس قرار گــيرند، آلوده شده و دچارتلفات ميگــردند. بهترين شكل، وجودآنتيبادي عليه بيماري در گــله مادر بهعلت واكسيناسيون و يا آلودگــي باويروس فيلد در مرحله پرورش و انتقالآنتيبادي به نتايج آنهاست كه باعثحفاظت جوجههاي گــوشتي در سنيناوليه پرورش ميگــردد.
2ـ بيماري آنسفالوميليت AE:
ر جوجههاي جوان باعث فلجي ولرزش در سر و بالها ميشود. جوجههابا پاهاي كشيده به پهلو ميافتند.جوجههاي يكروزه كه از طريق تخممرغهاي آلوده به ويروس AE مبتلاشدهاند، علائم را از روز اول نشانميدهند. علائم بيماري خيلي شبيه بهفرم عصبي بيماري نيوكاسل است وليبروز علائم عصبي در بيماري نيوكاسلنميتواند زودتر از 4ـ3 روزگــي ديدهشود. در ثاني ويروس بيماري نيوكاسلبه راحتي از مغز جوجههاي مبتلا جداميشود. با وجود آنتيبادي در گــله مادربه علت واكسيناسيون يا آلودگــي طبيعيگــله در زمان پرورش و انتقال آنتيبادي بهجوجههاي يكروزه باعث حفاظتجوجههاي گــوشتي ميگــردد. لرزش در ،اثر كمبود ويتامين و Eنفوذ عواملميكروبي مانند E.coli سالمونلا به مغزنيز ميتواند ايجاد شود.
3ـ ويروس بيماري REO
از طريق مادر به جوجههاي گــوشتينيز منتقل ميشود و باعث تورم مفاصلو لنگــش و همچنين باعث كاهش جذبمواد مغذي از روده شده و نتيجتاباعثكاهش و غيريكنواختي گــله ميگــردد.
4ـ ويروس لكوزمييلوييد MLV
ويروس جديدي از خانواده ويروسلكوزمييلوييدها در MLV به نام Jسالهاي اخير شناسايي و در صنعتمرغ مادر گــوشتي بهطور وسيعي شايعشده است. اين ويروس تمايل خاصي بهسلولهاي مغز استخوان داشته و باعثبروز لكوز در مغز استخوان ميشود.بيماريزايي اين ويروس در مرغانگــوشتي متغيير است. ميتواند بدونايجاد تومور، مرگــ و مير و يا اثراتزيانآور در عملكرد، در گــله حضورداشته باشد و در ساير موارد تلفاتميتواند 2ـ1 درصد و گــاهي به 20درصد برسد. شدت لكوزمييلوييدبستگــي به تضعيف سيستم ايمني بهدليل استرس و بروز ساير بيماريها از ،جمله CAAمارك، گــامبورو و سمومقارچي دارد. تومورها به فراواني درسطح داخلي استخوان جناغ سينه محلاتصال دنده به غضروف، استخوان لگــن،فك تحتاني و استخوان جناغ ايجادميشود. تومورها ممكن است بهصورت گــرهاي و يا منتشر و معمولاچندتايي با قوام نرم و سست و به رنگــسفيد مايل به زرد مشاهده شوند.
عوامل ميكروبي:
عبارتند از: سالمونلا و اشرشياكلي.عوامل فوقالذكر به طريق مستقيم (ازطريق مادر) و غيرمستقيم (محيط آب ودان آلوده) ميتوانند باعث آلودگــيجوجه شوند.
در صورت انتقال عمودي جوجههااز روز اول و از بدو ورود به سالن، كسلو پژمرده و داراي تلفات خواهند بود.كشت ميكروبي از اندامهاي دروني،جوجههاي تلف شده و بيمار نوعآلودگــي را نشان ميدهد. در صورتانتقال افقي شروع تلفات معمولا پس ازهفته اول خواهد بود.
مايكوپلاسماها:
مايكوپلاسماگــالي سپتيكوم (MG) ومايكوپلاسما سينويه (MS) از عواملبسيار تاثيرگــذار در ميزان رشد جوجهبوده و باعث مستعد نمودن ابتلاجوجهها به بيماريهاي ويروسي تنفسيمانند نيوكاسل، برونشيت و آنفلوآنزاميگــردند. مايكوپلاسماگــاليسپتيكومباعث كاهش رشد و ايجاد ضايعه دراپيتليم ناي و كيسههاي هوايي شده وزمينه را جهت عفونتهاي باكتريايي بهخصوص اشرشياكلي مستعد مينمايند.مايكوپلاسما سينوويه باعث تورممفاصل، لنگــش، كاهش رشد و همچنينآلودگــي كيسههاي هوايي ميگــردد.
آنتيباديهاي مادري:
ايمني مادري منتقله به جوجههاييكروزه موجب ايجاد ايمنيت و تيتريكنواخت آنتيبادي صرفادر مقابلبيماريهايي است كه گــله مادر بر عليهآنها واكسينه شده است.
آنتيبادي منتقل شده از مادر بهجوجه بايستي به حدي باشد كه بتواند تابرقراري ايمنيت از طريق واكسيناسيونجوجه را در مقابل عوامل بيماريزاحفظ نمايد.جهت تدوين برنامهواكسيناسيون بايستي از ميزان تيترآنتيبادي مادري و پراكندگــي تيتر وهمچنين وضعيت بيماريهاي شايع درمنطقه مطلع باشيم.
تغذيه گــله مادر:
كمبود اسيدهاي آمينه، ويتامينها ومواد معدني در كيفيت تخم مرغ وجوجه يكروزه و ميزان تلفات اوليه موثرميباشد. كاهش ميزان فسفر، افزايشكلسيم، عدم بالانس كلسيم و فسفر و دركمبود ويتامين باعث D3 جيره گــله مادربد فرم شدن استخوانهاي پا، نرمياستخوانها و نهايتافلجي و باز ماندن ازرشد ميگــردد.
كمبود ويتامين :E
در پرندگــان جوان باعث بيماريآنسفالومالاسي (بيماري جوجه ديوانه)ميشود. ضعف عضلاني، عدم تعادلپيشرونده كه موجب افتادن مكرر پرندهميشود، عدم تعادل اسپاسمي، برگــشتنسر به پشت و يا سختشدگــي گــردن،فلجي، و مرگ از نشانههاي كمبودويتامين E ميباشد.
كمبود ويتامين B2ريبوفلاوين:
رشد اوليه جوجهها كند است.ضعف در پردرآوري، فلجي پا،پيچخوردگــي پنجه پا به طرف داخل ونشستن بر روي مفاصل خرگــوشي ازعوارض كمبود ريبوفلاوين در جوجههاميباشد.
كمبودويتامينB5اسيدپانتوتنيك: باعث كوتولگــي و ضعيف شدنجوجهها ميشود.
بالاي صفحه
|
|
|