|
|
ضرورت استفاده ازكود مرغي درتغذيه دام و طيور
كود مرغي در حال حاضر بيشتر دركشاورزي، خصوصادر باغهاي پسته بهعنوان كود استفاده ميشود، ولي با توجهبه توسعه مرغداريها در مملكت وافزايش توليد كود مرغي به علت كمبودمنابع پرورشي در كشور ميتوان آن را درتغذيه دام و طيور مصرف نمود.
طبق تحقيقاتي كه در دانشكدهدامپزشكي دانشگــاه تهران انجام گــرفتهاست كود مرغي را در تغذيه گــوسفنداستفاده نمودهاند. با بررسي آلودگــيميكروبي كود مرغي تر و خشك، ميزانميكروبها در حد بسيار پايين بوده وسالمونلا نيز مشاهده نشده است. مسئلهاصلي در مصرف كود مرغي پروسسخشك كردن آن به صورت صحيحميباشد. البته در مناطق مرطوب ماننداروپا كود مرغي را به همراه موادعلوفهاي ديگــر سيلو نموده و به مصرفدام ميرسانند. از لحاظ ميكروبي در دامفقط سالمونلا مهم ميباشد كه بايد كودمرغي مورد مصرف از آن باشد.همچنين به دليل اين كه بيماريهايمشترك بين طيور و دام و يا انسان وجودندارد لذا به جزء مسئله سالمونلامصرف كود مرغي مشكل خاصديگــري ندارد.
لازم به يادآوري است كه 2 نوع كودمرغي وجود دارد.
1ـ كود مرغي بستر .
2ـ كود مرغي قفس.
تفاوت فاحشي بين اين دو وجوددارد، درصد تركيبات شيميايي دو نوعكود ذكر شده به قرار جدول زيرميباشد:
كودبستركودقفسكودبستركودقفس
درصدرطوبت11/415/5درصد فسفر2/71/6
درصدپروتئينكل28/725/3درصدسديم0/420/42
درصداسيداوريك6/38/5(N.P.N)درصدفيبرخام13/8418/65
درصدپروتئينحقيقي15/516/6انرژي متابوليسمـــــ660
درصدكل اسيدآمينهــــ8/6درصدليزين0/390/49
درصدچربيخام1/762/3درصدمتيونين0/130/13
درصد كلسيم7/82/5درصدسيستين0/150/14
كود مرغي داراي مقادير قابلتوجهي اسيدآمينه است كه كاملا قابلاستفاده براي مرغهاي تخمي و گــوشتيميباشد، همچنين فسفر موجود آن بهاندازه كافي ميباشد. كمبودي كه ازلحاظ تغذيه در كود وجود دارد كم بودنانرژي متابوليسم آن ميباشد كه ميزانآن بسته به نوع كود بين 792 الي 1350كيلوكالري در كيلوگــرم گــزارش شدهاست.
روشهاي آماده نمودن كودمرغي عبارتست از:
1ـ خشك كردن در هوا: اين روشمستلزم وقت طولاني ميباشد و بستگــيبه ميزان رطوبت كود، شرايط محل ازلحاظ آب و هوا، حرارت و تابش آفتابدارد. در اين روش عوامل مضرميكروبي كه در كود وجود دارند كاملامعدوم نميشوند.
2ـ خشك كردن با استفاده ازحرارت زياد در دستگــاههايمخصوص: براي اين كار معمولا ازكورهاي كه حرارت آنها زياد استاستفاده ميگــردد. البته اگــر حرارت خيليزياد باشد كاهش از لحاظ مواد ازته دركود نيز ممكن است به وجود آيد.معمولا خشك كردن كود در حرارت بالابه مدت 3 ساعت سبب پاستوريزه شدنكود و از بين رفتن عوامل مضر ميگــرددبدون اين كه از نظر مواد ازته تغييري درآن ديده شود.
3ـ كود سيلو شده: بدين ترتيب تهيهميشود كه كود مرغ را با فشار روي همريخته و هوا و رطوبت آن را خارجميكنند. به طوري كه رطوبت كلي آن از38ـ35 درصد تجاوز نكند، تا 6 هفتهسيلو را به حال خود ميگــذارند اين مادهيكي از بهترين مواد اوليه جهت تغذيهگــاو ميباشد.
بهترين روش تهيه كود مرغي استفادهاز حرارت ميباشد.
ميزان مس موجود در كود مرغينسبتابالا بوده لذا مصرف آن در تغذيهگــوسفند به دليل حساسيت گــوسفند بهمس از حساسيت خاصي برخورداراست كه بايد دقت گــردد.
در تحقيقاتي كه در صفيآباد دزفولانجام گــرفته است كود مرغي كه با روشخشك كردن در هواي آزاد تهيه شدهمورد مصرف گــوساله قرار گــرفت ومشاهده شده، كه در مورد توليد گــوشت،سلامتي و ساير موارد تفاوت با شاهدمعنيدار نبود. استفاده از كود مرغي درتغذيه دام و طيور در سازمانهاي مسئولنيز مطرح است ولي اين موضوع كه آياكود مرغي جزء ضايعات است يا اين كهبه عنوان كود در بخش كشاورزيخصوصاپستهكاري استفاده گــردد ياخير؟ بايد مورد بررسي و تصميمگــيريقرار گــيرد. در ايران به دليل نياز بهواردات مواد پروتئيني بايد راهحلهاييرا جهت كم كردن واردات انجام داد. لذااگــر بتوان با مصرف كود مرغي در تغذيهدام واردات را كاهش داد بسيار با اهميتميباشد. مصرف كود مرغي به دليلداشتن املاح بسيار زياد در باغات پستهمهم است البته با توسعه مرغداريهامسلماميزان اين كود افزايش خواهديافت، لذا بايد بازاري براي مصرف آننيز در نظر گــرفته شود. در صورت سيلونمودن و انباشته كردن كود مرغي درجهحرارت داخلي آن به دليل تخميراتبسيار بالا رفته و تا 70 درجه سانتيگــرادنيز ميرسد. مثلا در شمال كشورميتوان به صورت سيلو نمودن از كودمرغي استفاده نمود و همراه با علوفهغني شده از آن در تغذيه دام استفادهنمود. عليرغم توصيه فني و علمي كهدر رابطه با مصرف كود مرغي صورتگــرفته است، چرا مصرف آن در كشورتوسعه نيافته است؟ بايد مورد بررسي وشناسايي قرار گــيرد. در صورتي كهمشكلات و موانعي بر سر راه انجام آنوجود دارد، بررسي شده و از ميانبرداشته شود.
دلايل عدم توسعه مصرف كودمرغي در كشور را ميتوان به شرح ذيلعنوان كرد:
1ـ رقابت پستهكاران با مصرف آن درتغذيه دام.
2ـ برخي از دامداران كود خشك راگــرفته ولي مشكل نگــهداري داشته و كودمرغي در محل انبار دامداري دچاركپكزدگــي ميشود، لذا از مصرف آنصرف نظر مينمايند. با همه اين مسائلبه دليل كمبود مواد تغذيهاي در خوراكدام و بالا بودن ارزش غذايي كود مرغيلازم است كه استفاده از آن مورد توجهقرار گــيرد، به عنوان يك (By Prodact)محلي مورد استفاده قرار گــيرد. مصرفكود مرغي در تغذيه دامهاي شيريهيچگــونه مسئلهاي ندارد و در دامهايپرواري به خوبي قابل مصرف و مفيدبوده و همچنين در پرورش ماهي نيزميتوان به صورت موثر مورد استفادهقرار گــيرد. لذا بايد از مازاد كود مرغيموجود در كشور (به غير از مصارف آندر كشاورزي پسته) در تغذيه داماستفاده نمود. بهطور متوسط در شرايطايران تا 12 درصد كنسانتره كود مرغيدر تغذيه دامها ميتواند مصرف گــردد.
كود مرغي ميتواند در كنسانترهدامي مخلوط شود. در اين رابطه توصيهميگــردد كه فعلا در شروع كار به ميزان 4درصد در كنسانتره دامي از كود مرغيمناسب استفاده شود.
بالاي صفحه
|
|
|